Psychologia 22.05.2020 6 minut

Pokaż dziecku, czym jest niepełnosprawność i jak do niej podchodzić

Jeśli problem niepełnosprawności nie dotyczy Twojej rodziny lub kogoś bliskiego, temat wydaje się być zupełnie odległy. Jednak pośród nas jest wiele osób cierpiących na różne schorzenia. Czasem bardziej widoczne i zrozumiałe, a czasem takie, których prawie nie widać, ale są odczuwalne. Niepełnosprawność dotyczy także najmłodszych. Przeczytaj, jak rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności?

Mądra szczerość

Jak rozmawiać, tak, żeby dziecko zrozumiało, czemu Pani jedzie na wózku albo czemu kolega z podwórka ma inną buzię? Mądra szczerość oznacza, że zawsze trzeba przedstawiać rzeczy takimi, jakie są. Warto jest w delikatny sposób mówić o odmienności i o tym, że nie każdy jest zdrowy. Nie musisz wprowadzać dziecka w etiopatogenezę chorób związanych z zaburzeniami chromosomalnymi, np. zespół Downa. Wiadomo, że nie tędy droga. Można jednak w prosty i łagodny sposób, wyjaśnić czemu wspomniany kolega ma inne rysy twarzy i inaczej mówi.

Wytłumacz dziecku na przykładzie 

Ważne jest, żeby pamiętać, że temat niepełnosprawności jest trudny, bo zwyczajnie niezrozumiały. Dziecko słyszy, że np. ktoś urodził się chory albo uległ wypadkowi i ma trwałe kalectwo (dlatego np. jeździ na wózku), ale nadal może to być nierealne. I tu możesz wesprzeć się np. dostępnymi na rynku książkami lub filmami. Ja bardzo polecam serial „Było sobie życie”. O tak, uwielbiałam (i uwielbiam nadal!) ten serial na tyle, że przez długi czas planowałam, żeby być lekarzem. Szczególnie polecam odcinek o budowaniu łańcucha DNA, bo na tym przykładzie można wytłumaczyć, że ktoś ma „niedobry” gen i dlatego jest chory.

Przeczytaj także: Zespół Aspergera to nie wyrok!

Trudne pytania

A co w przypadku kiedy dziecko zapyta Cię: „Mamo, a dlaczego ta Pani/ to dziecko jest chora(e)?”. Ja, rozmawiając z moim synkiem lub z dziećmi, z którymi pracuje, mówię, że tak po prostu się dzieje na świecie. Jest to bardzo przykre, ale tak dziwnie jest skonstruowany ten świat. Jedni, przeżywają życie w zdrowiu, inni nie, nie ma na to wytłumaczenia. 

Nie jestem zwolenniczką wymyślania opowieści na temat chorób. To temat złożony, dlatego polecam postawić na realia. Trudno jest, nam dorosłym, wytłumaczyć, dlaczego kogoś dotknęła choroba albo wypadek, więc jak ma pojąć to dziecko?  

niepełnosprawne dziecko
fot. Shutterstock

Oswoić z innością

Bądź otwarty na konfrontacje dziecka z innością. Nie obawiaj się tego, że dziecko może zareagować w „nieodpowiedni” sposób np. powiedzieć na głos o czyjejś niepełnosprawności. Maluch ma do tego prawo, a im więcej będzie wiedział, ty mniejsze  prawdopodobieństwo niekomfortowych sytuacji, dla obu stron.

Na szczęście obecność osób z niepełnosprawnością jest coraz częściej naturalnym środowiskiem życia dziecka. Powstają integracyjne oddziały przedszkolne i klasy szkolne. Zanikają granice i podziały. Oznacza to, że osoby z niepełnosprawnością nie są alienowane, a Twoje dziecko ma szansę ich spotkać, zrozumieć i zaakceptować ich sytuację.

Taki jak Ty

Gdy Twoje dziecko będzie świadome, to stanie się bardziej otwarte na świat. Pokażesz mu, że ludzie z niepełnosprawnością są tacy sami jak każdy z nas. Po prostu nieszczęśliwie dotknął ich los. A kiedy któregoś dnia Twoje dziecko spontanicznie zaproponuje pomoc takiej osobie lub zwyczajnie okaże jej serce (np. szczerym uśmiechem), wtedy wszyscy będą „wygrani”!

Katarzyna Przedborska

Absolwentka psychologii z kilkuletnią praktyką terapii wspomagającej spektrum autyzmu. Kasia to odwieczny rzecznik i wielka fanka dzieci. Prywatnie mama 5-letniego Frania. Miłośniczka dziecięcego świata. Zabawy, warsztaty oraz wieloaspektowe wsparcie dla dzieci i rodzin, to jej życiowa misja. Amatorka dobrego kina, gotowania (i jedzenia!), „angielskiego” humoru i wynajdywania sposobów na nudę. „Mój świat idealny jest pełen szacunku, ciepła, życzliwości i uśmiechu” – mówi Kasia.

Przedszkolak (3-6 lat)

Zostaw komentarz