Psychologia 13.08.2020 7 minut

Lateralizacja u dzieci. Co powinnaś o niej wiedzieć? Na czym ona polega?

Lateralizacja ma ogromny wpływ na rozwój ruchowy dziecka. Codziennie obserwujesz swoją pociechę oraz dmuchasz i chuchasz na zimne, by nic się jej nie stało. Jak każda mama zostałaś wyposażona w moc niesamowitej czujności. Nie ujdzie Twojej uwadze, że dziecko ma problemy z nauką, koncentracją czy pamięcią. Objawy te mogą wskazywać na zaburzenia lateralizacji. Sprawdź, czy taki scenariusz jest możliwy!

Spis treści:

Co kryje się pod pojęciem lateralizacja?

We wstępie padło słowo lateralizacja, ale co ono oznacza? Jak wyjaśnia psycholog Maria Rygielska, lateralizacja to preferencja jednostki do wykonywania czynności prawą lub lewą stroną. Inaczej mówiąc, stronność, która jest naszą naturalną cechą, efektem dominowania jednej z półkul mózgowych. Widocznym efektem jest prawo- lub leworęczność, prawo – lub lewonożność, a także lewooczność.

Zatem to proces kształtowania dominacji jednej strony ciała nad drugą. Za prawą- lub lewą stronność odpowiedzialna jest przeciwległa półkula mózgu. Lewa półkula zawiaduje ruchami prawych kończyn, a prawa półkula – lewych. Powiedzmy, że wiodącą ręką jest prawa, czyli dominuje ona nad lewą, co pozwala dziecku osiągnąć wysoki poziom sprawności. I na odwrót – jeśli dziecko używa lewej ręki, to wtedy prawa będzie słabsza.

Przeczytaj także: Integracja sensoryczna – co to jest? Objawy zaburzeń SI 

Jak i kiedy kształtuje się lateralizacja u dzieci?

Dziecko nie rodzi się prawo- lub leworęczne. Lateralizacja rozwija się dopiero w wieku dziecięcym i trwa długo, aż do momentu ustalenia zręczności rąk.

Dominacja strony kształtuje się wraz z rozwojem dziecka w sposób naturalny poprzez nabywanie nowych doświadczeń. W przypadku prawej strony ma to miejsce między 2 a 3 rokiem życia. Natomiast przewaga lewej strony między 3 a 4 rokiem życia. Należy pamiętać, że wpływ na to mają indywidualne cechy jednostki. W 6 roku życia lateralizacja jest już zwykle ustalona. Ostatecznie proces ten zostaje zakończony w nastoleństwie – tłumaczy Maria Rygielska.

Nie da ukryć się, że na świecie większość dzieci i dorosłych jest praworęcznych niż leworęcznych. Kiedyś leworęczność uchodziła za pewnego rodzaju anomalię rozwojową, a obecnie jest to normalność. Spróbuj nauczyć dziecko z tym żyć w rzeczywistości, w której większość przedmiotów codziennego użytku została jednak zaprojektowana dla praworęcznych. Jeśli zmusisz pociechę do zmiany ręki dominującej, możesz narazić jej zdrowie na przykre konsekwencje takie jak:

  • zaburzenia mowy, pamięci i koncentracji,
  • trudności w czytaniu i pisaniu,
  • nadpobudliwość psychomotoryczną,
  • płaczliwość, nocne moczenie,
  • ataki złości i jąkanie.

Wpływ lateralizacji na funkcjonowanie dziecka

Lateralizacja wpływa na to, jak dziecko będzie radzić sobie w szkole. Zaburzona lateralizacja może utrudniać dziecku funkcjonowanie, np. poprzez zmniejszoną sprawność ruchową rąk. Pismo będzie nieczytelne. Widoczne będą liczne skreślenia i niedoskonałości. Dziecko może pisać pismem lustrzanym. Trudności będą także wiązały się z wykonywaniem prostych rysunków, co będzie rzutowało na większość zajęć szkolnych – mówi Maria Rygielska. 

Dlatego im wcześniej zobaczysz, że Twoje dziecko boryka się z tymi problemami, od razu interweniuj! Jak dodaje psycholog, zaobserwowane i szybko zdiagnozowane zaburzenie można całkowicie zniwelować poprzez proste, ale regularne aktywności. Radziłabym skorzystać z porady eksperta, ale warto zwracać uwagę na to, czy dziecko:

  • posługuje się na zmianę raz jedną, a raz drugą ręką – albo czy preferuje tylko jedną stronę,
  • czuje się niekomfortowo podczas wykonywania zajęć manualnych (malowania, rysowania, wycinania i lepienia),
  • błędnie oznacza punkty w zakresie orientacji przestrzennej (pod, nad, po prawej, po lewej itp.)
  • porusza się niezdarnie.

Przeczytaj także: Autyzm – najważniejsze objawy, które powinny niepokoić

Jak pracować z dzieckiem z zaburzoną lateralizacją?

Co w przypadku, gdy pociecha wykazuje zaburzenia w zakresie lateralizacji? Ważne jest, byś zrozumiała złożony proces lateralizacji. Dzięki temu inaczej spojrzysz na trudności pociechy podczas nauki, rysowania czy gier i zabaw ruchowych. Wspieraj dziecko, zapewniając mu optymalne warunki, które pozwolą mu na maksymalne wykorzystanie możliwości do rozwoju.

Dobrze jest wykonywać z dzieckiem jak najwięcej zadań manualnych, np. lepić z plasteliny, budować zamki z piasku. Zaleca się również dużo zajęć, które ćwiczą równowagę i sprawność fizyczną m.in. noszenie woreczka z piaskiem na głowie, podnoszenie go palcami, noszenie drobnych elementów na łyżeczce. Rodzice powinni poświęcić czas na układanie puzzli, klocków, gry zręcznościowe i układanie domków z kart. Należy zachęcać dziecko do zajęć plastycznych takich jak: malowanie, rysowanie szlaczków, wydzieranki i wyklejanki – radzi psycholog. 

Konsultacja:

Maria Rygielska – psycholog z portalu e-poradnia.com. Zobacz profil na FB!

Anna Tłustochowicz

Lubi bawić się słowem, świat widzi w pozytywnych kolorach, a do ludzi podchodzi z uśmiechem. Studiowała filozofię na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie i skończyła Laboratorium Reportażu na Uniwersytecie Warszawskim. Jako doświadczony skryba tworzy teksty dla przyszłych i świeżo upieczonych mam. W wolnych chwilach jest wolontariuszką działającą pod kryptonimem doktor Sowa. Wykazuje pełne zaangażowanie w program terapii śmiechem i zabawy realizowany przez fundację  „Dr Clown”. Co tydzień przyfruwa do szpitala, by zarazić dzieci uśmiechem. Kiedy nie pracuje, uwielbia podróżować ze swoim partnerem przy boku, czytać książki i nadrabiać zaległości w nowościach kinowych.

Przedszkolak (3-6 lat)

Zostaw komentarz