Zdrowie 19.07.2020 7 minut

Kiedy dziecko zaczyna mówić? Czas na pierwsze słowa malucha

Obecnie Twoja pociecha komunikuje się z Tobą za pomocą krzyku i płaczu. Nie możesz już doczekać się, gdy wypowie pierwsze upragnione przez Ciebie słowo: „mama”? Dowiedz się, kiedy dziecko zaczyna mówić!

Spis treści:

Maluszek lepiej poznaje świat, jeśli już rozumie mowę i potrafi sam komunikować się z otoczeniem. Dlatego nauka mowy ma swój początek w okresie prenatalnym, a następnie kształtuje się przez kilka lat. Noworodek wydaje czasami takie odgłosy, które potrafią naprawdę zaskoczyć.

Wydaje pierwsze dźwięki, które z czasem stają się dźwiękami, może jeszcze nie celowymi, ale dość systematycznymi – wyjaśnia psycholog dziecięcy Daniel Masłowski z Gabinetu Psychologicznego „POMAGAMY ZROZUMIEĆ”.

I co dalej – kiedy dziecko zaczyna mówić?

Z biegiem czasu maluszek nabywa kolejne umiejętności. Osiągając 2-3 miesiące, zaczyna „głużyć”, co oznacza, że wydaje pierwsze gardłowe, rozczulające, lecz nieświadome dźwięki typu agggu, gli, tli. Jak już nieco podrośnie, wkracza w kolejny etap, jakim jest gaworzenie, czyli świadome naśladowanie dźwięków rodziców. Najpierw dziecko wymawia pierwsze sylaby np. ma, ta czy da, a później łączy je w ciągi sylab, z których wychodzą wyczekiwane słowa: ma-ma i ta-ta.

Po okresie gaworzenia przychodzi czas na rozpoznawanie melodii mowy. W wieku około 7-8 miesięcy dziecko doskonale potrafi już rozróżnić emocje, jakie są przekazywane przez mowę.

 Jeśli mama będzie miała podniesiony głos, to dziecko prawdopodobnie zacznie płakać. A jeśli będzie mówić łagodnie, maluszek uspokoi się i wyciszy – tłumaczy Daniel Masłowski.

Przeczytaj także: Skoki rozwojowe u dzieci – kiedy następują i czym się charakteryzują?

Mama i tata – słowa najbardziej wyczekiwane

Dziewięciomiesięczne niemowlę jeszcze nieświadomie wypowiada swoje pierwsze słowa, jakimi są „mama”, „tata” czy „baba”. To jest ważny moment dla rodziców, ponieważ mogą usłyszeć, jak ich pociecha powoli tworzy własne wyrazy i próbuje w sposób werbalny nawiązać z nimi nić kontaktu. W kolejnych miesiącach życia maluszka przychodzi czas na echolalie rozwojowe, czyli próbuje powtarzać – oczywiście na swój wyjątkowy, niemowlęcy sposób – zasłyszane słowa dobiegające z otoczenia. Zaczyna kojarzyć powtarzane dźwięki z konkretną osobą lub przedmiotem.  

Po okresie gaworzenia przychodzi czas na rozpoznawanie melodii mowy. W wieku około 7-8 miesięcy dziecko doskonale potrafi już rozróżnić emocje, jakie są przekazywane przez mowę.

Jest to okres, w którym dziecko bardziej świadomie podchodzi do tego, co usłyszało i co samo wypowiedziało. Słowa takie jak »mama«, »tata« czy »baba« będą dla niego zaczynały mieć znacznie. Ponieważ będzie je kojarzyło z osobą. Około pierwszego roku życia dziecko zaczyna rozumieć mowę, czyli coraz więcej wyrazów, które wypowie, które Ty mu powiesz są dla niego bliskie i znaczące – podkreśla psycholog dziecięcy.

Przeczytaj także: Kiedy dziecko siada?

Jak dziecko zaczyna mówić, tworzy swój własny język

Między 19 a 24 miesiącem życia dziecko poszerza swój słownik do ok. 100-200 wyrazów i jego predyspozycje są coraz większe. To nie oznacza, że maluch od razu wyrecytuje na pamięć „Pana Tadeusza”. Co to, to nie! Po prostu rozumie już zdecydowanie więcej, niż potrafi wyartykułować. W sytuacji, gdy dziecko chce zakomunikować coś rodzicom, łączy znane słowa w proste zdania. A czego nie dopowie, to wyjaśni gestami. Z prostej przyczyny, ponieważ maluszek nie potrafi wypowiedzieć tego, co ma dokładnie na myśli lub nie umie używać trudnych słów. Jakoś musi radzić sobie w nawiązywaniu konwersacji, więc tworzy własne wyrazy („dziecięce neologizmy”), a czasem nawet swój własny język. Dziecku zdarzy się też zabawnie przekręcić powiedzonka i słowa.

Od drugiego do trzeciego roku życia maluch ma tendencję do budowania zdań prostych składających się z dwóch, trzech wyrazów. Pod koniec wieku poniemowlęcego dziecko opanowuje wszystkie podstawowe struktury syntaktyczne języka ojczystego – mówi Daniel Masłowski.

Mały gaduła – gdy dziecko już zadaje pytania

Zatem dziecko wchodzi w etap „małego gaduły”, który zadaje tysiąc pytań na minutę typu „Mamo, a co to? Mamo, gdzie jesteśmy? Mamo, a daleko jeszcze?”. Powtarza ono wszystko, co usłyszy oraz chętnie dzieli się swoimi uczuciami i przeżyciami. W ten sposób dynamicznie rozwija swoje słownictwo, starając się werbalizować złożone wypowiedzi. Jak zaznacza Daniel Masłowski, okres ten może również wiązać się z niewyraźną wymową (aż do 6 roku życia). Dodaje, że powodów może być wiele – jednym z nich jest wymiana zębów mlecznych na stałe.   

Stopniowo dziecko nabywa pewności siebie w mowie, popełnia mniej błędów i jest w stanie wyjaśnić znaczenie trudnych słów. Sześciolatek powinien już mieć w tym wieku opanowane głoski oraz płynność w mówieniu.

Jak wspierać rozwój mowy pociechy?

  • najpierw mów do dziecka w brzuszku, a później gdy pojawi się już na świecie,
  • opowiadaj bajki i oglądaj wspólnie książeczki,  
  • śpiewaj kołysanki i piosenki,
  • powtarzaj podczas wspólnej zabawy wyrazy dźwiękonaśladowcze,
  • relacjonuj na spacerze, co się dzieje i co widać dookoła,
  • nie okazuj zniecierpliwienia, irytacji i znużenia,
  • nie podnoś głosu i nie wymuszaj odpowiedzi,
  • obserwuj reakcję pociechy na dźwięki.

Przeczytaj także: Kroki, na które wszyscy czekają. Kiedy dziecko zaczyna chodzić?

Każde dziecko ma swoje własne tempo rozwoju i to jak się rozwija, zależy do rozwoju psychoruchowego i środowiska, w którym się wychowuje. Jeśli coś Cię martwi w rozwoju mowy swojego dziecka wystarczy, że znajdziesz najbliższą poradnię pedagogiczno-psychologiczną i tam skontaktujesz się z logopedą. Pamiętaj, że wskazaniem do konsultacji ze specjalistami jest sześciomiesięczne opóźnienie etapu w nauce mówienia – radzi psycholog Daniel Masłowski.

Konsultacja:

Daniel Masłowski – psycholog dziecięcy z GabinetuPsychologicznego „POMAGAMY ZROZUMIEĆ.

Anna Tłustochowicz

Lubi bawić się słowem, świat widzi w pozytywnych kolorach, a do ludzi podchodzi z uśmiechem. Studiowała filozofię na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie i skończyła Laboratorium Reportażu na Uniwersytecie Warszawskim. Jako doświadczony skryba tworzy teksty dla przyszłych i świeżo upieczonych mam. W wolnych chwilach jest wolontariuszką działającą pod kryptonimem doktor Sowa. Wykazuje pełne zaangażowanie w program terapii śmiechem i zabawy realizowany przez fundację  „Dr Clown”. Co tydzień przyfruwa do szpitala, by zarazić dzieci uśmiechem. Kiedy nie pracuje, uwielbia podróżować ze swoim partnerem przy boku, czytać książki i nadrabiać zaległości w nowościach kinowych.

Niemowlę (0-1 lat)

Zostaw komentarz